மத்தியகால ராணுவ உள்கட்டமைப்பு: ஆரவல்லி மலைத்தொடரில் 36 கி.மீ நீளத்திற்கு பிரம்மாண்ட அரணாக விளங்கும் மேவார் கோட்டை
இந்தியாவின் கட்டிடக்கலை மற்றும் வரலாற்றுப் பாரம்பரியத்திற்குப் பெருமை சேர்க்கும் வகையில், ராஜஸ்தான் மாநிலத்தின் வரலாற்றுச் சிறப்புமிக்க 'கும்பல்கர் கோட்டை' (Kumbhalgarh Fort) மதில் சுவரானது, உலகப் புகழ்பெற்ற சீனப் பெருஞ்சுவருக்கு அடுத்தபடியாக ‘உலகின் இரண்டாவது மிக நீளமான தொடர் மதில் சுவர்’ (World's Second-Longest Continuous Wall) என்ற பெருமையை யுனெஸ்கோ (UNESCO) ஆய்வறிக்கையின் மூலம் மீண்டும் நிலைநிறுத்தியுள்ளது. ராஜசமந்த் (உதய்பூர் அருகே) மாவட்டத்தில் ஆரவல்லி மலைக்குன்றுகளின் உச்சியில் அமைந்துள்ள இக்கோட்டை, பண்டைய இந்தியாவின் வியக்கத்தக்க பாதுகாப்புப் பொறியியலுக்கு ஒரு சிறந்த முன்னுதாரணமாகும்.
மதில் சுவரின் உள்கட்டமைப்பும் ராஜபுத்திர கட்டிடக்கலை சிறப்புகளும்:
பகைவர்களின் அசுர முற்றுகைகளைத் தாங்கி நிற்கும் வகையில் வடிவமைக்கப்பட்டுள்ள இக்கோட்டை மதிலின் முக்கியக் கூறுகள் வருமாறு விவரிக்கப்பட்டுள்ளன:
- 36 கிலோமீட்டர் நீளப் பெருஞ்சுவர்: மலைக்குன்றுகளின் வளைவுகளுக்கு ஏற்ப தொடர்ந்து செல்லும் இந்த பிரம்மாண்ட மதில் சுவர் **36 கிலோமீட்டர் நீளமுடையது**. இதன் அகலம் **15 முதல் 25 அடி வரை** உள்ளதால், பண்டைய காலத்தில் ஒரே நேரத்தில் 8 குதிரைகள் இதன் மேல் அணிவகுத்துச் செல்ல முடியும் அளவுக்குப் பலமாக அமைக்கப்பட்டுள்ளது.
- ஏழு நுழைவு வாயில்கள் (Pols): கோட்டையின் உட்பகுதிக்குள் நுழைய **'போல்ஸ்' (Pols) என்று அழைக்கப்படும் 7 இரும்புக்கதவுகள் கொண்ட மாபெரும் கோபுர வாயில்கள்** அமைக்கப்பட்டுள்ளன. இவை எதிரி நாட்டுப் போர் யானைகள் கோட்டைக்குள் நுழைவதைத் தடுக்கும் வகையில் வளைந்து நெளிந்து செல்லும் பாதைகளைக் கொண்டுள்ளன.
- ராணா கும்பாவின் மாபெரும் படைப்பு: மேவார் பேரரசின் புகழ்பெற்ற மன்னரான ராணா கும்பா (Rana Kumbha) என்பவரால் கி.பி. 1443 முதல் 1458-க்கு இடைப்பட்ட காலத்தில் இக்கோட்டை கட்டப்பட்டது. மத்தியகால இந்தியாவின் தலைசிறந்த கட்டிடக் கலை நிபுணரான மண்டன் (Mandan) என்பவரால் இக்கோட்டையின் முழு வரைபடமும் வடிவமைக்கப்பட்டது.
- மஹாராணா பிரதாப் பிறந்த மண்: கோட்டையின் உள்ளே 360-க்கும் மேற்பட்ட பழமையான சமண மற்றும் இந்து ஆலயங்கள் அமையப் பெற்றுள்ளன. மேலும், இது மேவாரின் மாபெரும் சுதந்திரப் போராட்ட வீரரான **மஹாராணா பிரதாப் பிறந்த வரலாற்று இடமாகவும்** போற்றப்படுகிறது.
- யுனெஸ்கோ (UNESCO) பாரம்பரியச் சின்னம்: இக்கோட்டையின் தனித்துவமான வரலாற்றுச் சிறப்பைப் பாராட்டி, யுனெஸ்கோ அமைப்பு கடந்த **2013-ஆம் ஆண்டில்** இதனை ‘ராஜஸ்தானின் மலைக் கோட்டைகள்’ (Hill Forts of Rajasthan) என்ற பிரிவின்கீழ் உலக பாரம்பரியச் சின்னமாக (World Heritage Site) அதிகாரப்பூர்வமாக அறிவித்தது.