அறிமுகம்
ஒரு மாபெரும் சட்ட அதிகாரமளித்தல் முன்முயற்சியாக, டிஜிட்டல் மற்றும் AI அடிப்படையிலான அமைப்புகள் மூலம் சட்ட உதவிகளை முழுமையாக மேம்படுத்த திஷா 2.0 (DISHA 2.0 - Designing Innovative Solutions for Holistic Access to Justice) திட்டத்திற்கு மத்திய அரசு அதிகாரப்பூர்வமாக ஒப்புதல் அளித்துள்ளது.
பின்னணி
இந்த மாபெரும் மத்திய துறைத் திட்டம், சட்டம் மற்றும் நீதி அமைச்சகத்தின் நீதித் துறையால் 2026-2031 காலகட்டத்திற்கு ₹255 கோடி செலவில் முழுமையாக செயல்படுத்தப்படுகிறது. இது DISHA (2021-2026) திட்டத்தின் வெற்றியை அடிப்படையாகக் கொண்டது.
இது ஏன் முக்கியமானது?
இந்த மாபெரும் கட்டமைப்புத் திட்டம் முக்கியமானது, ஏனெனில் இது விளிம்புநிலை சமூகங்களின் மாபெரும் சட்டரீதியான பாதிப்புகளை நேரடியாக நிவர்த்தி செய்கிறது. இலவச (pro bono) சேவைகளை டிஜிட்டல் மயமாக்குவதன் மூலம், சட்ட உதவியின் மாபெரும் ஜனநாயகமயமாக்கலை இது உறுதி செய்கிறது.
முக்கிய சிறப்பம்சங்கள்
- திட்டம்: DISHA 2.0 (திஷா 2.0).
- காலக்கெடு: 2026-2031 (₹255 கோடி ஒதுக்கீடு).
- அமைச்சகம்: சட்டம் மற்றும் நீதி அமைச்சகம்.
டிஜிட்டல் நடவடிக்கைகள்
டெலி-லா (Tele-Law) மற்றும் நியாய பந்து (Nyaya Bandhu) போன்ற கூறுகளைத் தக்கவைத்துக் கொண்டு, சட்ட உதவியின் தரவு சார்ந்த நிர்வாகத்தை முழுமையாகக் கண்காணிக்க, விதி-சஞ்சீவனி (VIDHI-Sanjeevani) என்ற புதிய டிஜிட்டல் தளத்தை அரசாங்கம் ஆக்ரோஷமாக அறிமுகப்படுத்தியுள்ளது.
முக்கிய உண்மைகள்
- டெலி-லா (Tele-Law): பொது சேவை மையங்கள் மூலம் சட்ட ஆலோசனைகளை வழங்குகிறது.
- நியாய பந்து: இலவச (pro bono) சட்ட சேவைகளை எளிதாக்குகிறது.
- புதிய தளம்: AI-உந்துதல் கண்காணிப்புக்கான விதி-சஞ்சீவனி (VIDHI-Sanjeevani).
தாக்கம்
திஷா 2.0-ஐ செயல்படுத்துவது சட்ட எழுத்தறிவில் மாபெரும் முன்னேற்றங்களை உருவாக்கும் மற்றும் மில்லியன் கணக்கான கிராமப்புற மற்றும் பின்தங்கிய குடிமக்களுக்கு நீதியை விரைவுபடுத்தும்.
தேர்வுப் பார்வை
DISHA இன் முழு விரிவாக்கம் (Designing Innovative Solutions for Holistic Access to Justice), காலக்கெடு (2026-2031) மற்றும் புதிய போர்டல் (VIDHI-Sanjeevani) ஆகியவற்றை மனப்பாடம் செய்க.
முக்கிய குறிப்புகள்
- திட்டம்: DISHA 2.0.
- தளம்: விதி-சஞ்சீவனி (VIDHI-Sanjeevani).
- காலக்கெடு: 2026–2031.
முடிவுரை
திஷா 2.0 இன் மாபெரும் வெளியீடு என்பது, இந்தியாவில் உயர்தர சட்ட உதவி கடைக்கோடி மக்களைச் சென்றடைவதை உறுதி செய்வதில் ஒரு சக்திவாய்ந்த கட்டமைப்பு புரட்சியாகும்.